Wat is een bijstandsuitkering?
De bijstandsuitkering (Participatiewet) is het vangnet van de sociale zekerheid in Nederland. Als u geen ander inkomen of vermogen heeft en niet in uw eigen levensonderhoud kunt voorzien, heeft u mogelijk recht op bijstand. De gemeente voert deze regeling uit.
Voorwaarden voor bijstand
Om in aanmerking te komen voor een bijstandsuitkering moet u aan de volgende voorwaarden voldoen:
- Leeftijd: u bent 18 jaar of ouder (tot de AOW-leeftijd)
- Rechtmatig verblijf: u woont rechtmatig in Nederland
- Onvoldoende inkomen: u heeft geen of onvoldoende inkomen om van te leven
- Geen vermogen: uw spaargeld en bezittingen liggen onder de vermogensgrens (2024: €7.605 voor alleenstaanden, €15.210 voor gehuwden/samenwonenden)
- Geen recht op andere uitkering: u heeft geen recht op WW, WIA of andere voorliggende voorzieningen
- Inspanningsverplichting: u doet er alles aan om zelf werk te vinden
Wat telt mee als vermogen?
Uw spaargeld, beleggingen, een tweede woning en waardevolle bezittingen (auto boven een bepaalde waarde) tellen mee. Uw eigen woning wordt tot een bepaald bedrag vrijgelaten. Schulden worden in mindering gebracht op uw vermogen.
Hoogte van de bijstandsuitkering (normbedragen 2024/2025)
- Alleenstaande (21+): circa €1.195 netto per maand
- Gehuwden/samenwonenden: circa €1.708 netto per maand
- Alleenstaande ouder: circa €1.195 + eventuele toeslagen
- Jongeren (18-21): lagere norm, circa €300-€350 per maand
Bovenop de uitkering kunt u recht hebben op toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget) en bijzondere bijstand voor onverwachte kosten.
Hoe vraagt u bijstand aan?
- Meld u bij het UWV WERKbedrijf: schrijf u in als werkzoekende
- Neem contact op met uw gemeente: doe de aanvraag via de website of het gemeenteloket
- Intakegesprek: de gemeente nodigt u uit voor een gesprek en beoordeelt uw situatie
- Zoekperiode: voor personen onder de 27 jaar geldt eerst een zoekperiode van 4 weken
- Beslissing: de gemeente beslist binnen 8 weken na uw aanvraag
Rechten en plichten
Uw rechten
- Recht op een uitkering die voorziet in basisbehoeften
- Recht op bijzondere bijstand voor noodzakelijke extra kosten
- Recht op ondersteuning bij re-integratie en scholing
- Recht op bezwaar en beroep bij afwijzing of sanctie
Uw plichten
- Actief solliciteren en meewerken aan re-integratie
- Passend werk accepteren als dat wordt aangeboden
- Wijzigingen in uw situatie direct doorgeven (inkomsten, samenwonen, verhuizen)
- Meewerken aan huisbezoek en controles door de gemeente
Veelgestelde vragen
Mag ik bijverdienen naast de bijstand?
Ja, maar inkomsten worden verrekend. Bij aanvaarding van werk mag u tijdelijk een deel van uw inkomsten houden als stimulans (vrijlating). Geef inkomsten altijd door aan uw gemeente.
Wat als mijn aanvraag wordt afgewezen?
U kunt binnen 6 weken bezwaar maken bij de gemeente. Wordt het bezwaar afgewezen, dan kunt u in beroep bij de bestuursrechter.
Kan de gemeente mijn uitkering verlagen?
Ja, als u niet aan uw verplichtingen voldoet (niet solliciteren, werk weigeren, informatie niet doorgeven) kan de gemeente een maatregel opleggen: een verlaging van 30% tot 100% voor één of meer maanden.