Bij draagmoederschap draagt een vrouw een kind voor wensouders die zelf geen kind kunnen krijgen. In Nederland is draagmoederschap niet bij wet geregeld, wat tot juridische complicaties leidt.
Vormen van draagmoederschap
| Type | Genetisch materiaal |
|---|
| Hoogtechnologisch (IVF) | Eicel van wensmoeder of donor, zaad van wensvader of donor |
| Laagtechnologisch | Eicel van draagmoeder, zaad van wensvader |
Juridische situatie Nederland
De huidige situatie in Nederland:
- Draagmoederschap is niet verboden
- Maar ook niet wettelijk geregeld
- Commercieel draagmoederschap is verboden
- De draagmoeder is altijd de juridische moeder
- Overdracht van ouderschap vereist adoptie
Wie is juridisch ouder?
Bij geboorte:
- De draagmoeder is juridisch moeder (zij baart het kind)
- De eventuele echtgenoot van de draagmoeder is juridisch vader
- De wensouders zijn juridisch geen ouder
Procedure voor wensouders
- Wensvader erkent het kind (als hij de biologische vader is) of adopteert
- Draagmoeder ziet af van gezag
- Wensmoeder adopteert het kind
- Dit vereist een adoptieprocedure van minimaal 1 jaar
Internationaal draagmoederschap
Veel wensouders wijken uit naar landen waar draagmoederschap geregeld is (VS, Oekraïne, etc.). Dit brengt extra juridische complexiteit met zich mee:
- Erkenning van buitenlandse geboorteakte
- Verkrijgen Nederlandse nationaliteit
- Eventuele adoptieprocedure
Toekomstige wetgeving
Er wordt gewerkt aan wetgeving om draagmoederschap te reguleren. Het wetsvoorstel 'Kind, draagmoederschap en afstamming' moet de juridische positie van wensouders en draagmoeder verbeteren.
Is draagmoederschap legaal in Nederland?
Draagmoederschap is niet verboden. Wel is het niet gereguleerd en is bemiddeling met winstoogmerk strafbaar. Onkostenvergoeding voor de draagmoeder is wel toegestaan.
Kan de draagmoeder het kind houden?
Juridisch gezien is de draagmoeder de moeder. Als zij besluit het kind te houden, kunnen de wensouders daar weinig tegen doen. Goede afspraken vooraf zijn belangrijk maar niet afdwingbaar.
Hoe lang duurt het voordat de wensouders juridisch ouder zijn?
Na de geboorte moet een adoptieprocedure worden gevolgd. Het kind moet minimaal 1 jaar bij de wensouders wonen voordat adoptie wordt uitgesproken. Het hele traject duurt meestal 1-2 jaar.
## Veelgestelde vragen
**Hoe kan ik als wensouder juridisch ouder worden van het kind?**
Na de geboorte moet de wensvader het kind eerst erkennen (als hij de biologische vader is) of adopteren. Vervolgens moet de draagmoeder afstand doen van het ouderlijk gezag. Daarna kan de wensmoeder het kind adopteren via een adoptieprocedure, die minimaal één jaar duurt. Dit proces vereist juridische begeleiding en geduld, omdat het kind eerst een jaar bij jullie moet wonen voordat de adoptie definitief wordt.
**Wat zijn de risico’s als de draagmoeder het kind niet wil afstaan?**
Juridisch gezien is de draagmoeder de wettelijke moeder. Als zij besluit het kind te houden, hebben wensouders weinig juridische mogelijkheden om het kind op te eisen. Goede, schriftelijke afspraken vooraf zijn belangrijk, maar deze zijn niet afdwingbaar. Het is daarom cruciaal om een betrouwbare draagmoeder te kiezen en eventueel een mediator of advocaat in te schakelen.
**Is het mogelijk om een draagmoeder in het buitenland te vinden?**
Ja, veel wensouders kiezen voor draagmoederschap in landen zoals de VS, Oekraïne of Georgië, waar het wettelijk beter geregeld is. Dit brengt echter extra juridische stappen met zich mee, zoals het erkennen van de buitenlandse geboorteakte en het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit voor het kind. Een gespecialiseerde advocaat is hierbij onmisbaar.
**Mag een draagmoeder betaald worden voor haar diensten?**
Commercieel draagmoederschap (waarbij de draagmoeder betaald krijgt) is in Nederland verboden. Wel is het toegestaan om onkosten, zoals medische kosten, zwangerschapskleding of inkomensverlies, te vergoeden. Deze vergoeding moet redelijk en transparant zijn. Bemiddeling met winstoogmerk is strafbaar.
**Hoe lang duurt het hele proces van draagmoederschap tot adoptie?**
Het hele traject duurt meestal tussen de 1,5 en 2 jaar. Na de geboorte moet het kind minimaal één jaar bij de wensouders wonen voordat de adoptie kan worden uitgesproken. Daarnaast zijn er voorbereidende stappen, zoals het vinden van een draagmoeder, juridische procedures en eventuele wachttijden bij de rechtbank.
**Wat gebeurt er als de wensouders uit elkaar gaan tijdens het proces?**
Als de wensouders uit elkaar gaan voordat de adoptie is afgerond, kan dit grote gevolgen hebben. De draagmoeder blijft juridisch de moeder, en de adoptieprocedure kan vertraging oplopen of zelfs stoppen. Het is verstandig om vooraf afspraken te maken over hoe hiermee om te gaan, bijvoorbeeld via een samenlevingscontract of advocaat.
**Wat verandert er met het nieuwe wetsvoorstel over draagmoederschap?**
Het wetsvoorstel 'Kind, draagmoederschap en afstamming' moet de juridische positie van wensouders en draagmoeders verbeteren. Het voorstel introduceert onder andere een draagmoederovereenkomst die bindend is, en vereenvoudigt de overdracht van het ouderschap. Het is nog niet duidelijk wanneer de wet ingaat, maar het biedt hoop op meer duidelijkheid en bescherming.
### TL;DR
Draagmoederschap is in Nederland niet verboden, maar ook niet wettelijk geregeld. De draagmoeder is altijd de juridische moeder bij geboorte, en wensouders moeten een adoptieprocedure doorlopen om juridisch ouder te worden. Commercieel draagmoederschap is verboden, en internationale trajecten brengen extra juridische complexiteit met zich mee.
### Key Takeaways
- De draagmoeder is bij geboorte altijd de juridische moeder, ongeacht genetische banden.
- Wensouders moeten een adoptieprocedure doorlopen om juridisch ouder te worden, wat minimaal één jaar duurt.
- Commercieel draagmoederschap is verboden, maar onkostenvergoeding voor de draagmoeder is toegestaan.
- Internationaal draagmoederschap vereist extra stappen, zoals erkenning van buitenlandse documenten.
- Er wordt gewerkt aan nieuwe wetgeving om draagmoederschap beter te reguleren en de positie van wensouders te versterken.
Juridische Hulp van Arslan & Arslan Advocaten
Bij juridische kwesties is het essentieel om tijdig professioneel advies in te winnen. Arslan & Arslan Advocaten helpt u met uw juridische zaak.