Vereisten voor medeplegen in Amsterdam
Medeplegen betreft een vorm van strafbare hoofdelijkheid waarbij twee of meer personen gezamenlijk een strafbaar feit uitvoeren. De vereisten voor medeplegen zijn streng en gebaseerd op artikel 47 Wetboek van Strafrecht (Sr). Elke medepleger is hoofdelijk aansprakelijk voor het volledige delict, dus veroordeling voor de hele straf is mogelijk. Voor Amsterdammers behandelt de Rechtbank Amsterdam deze zaken. Dit artikel belicht de voorwaarden, lokale voorbeelden en praktijk in Amsterdam.
Wettelijke basis medeplegen
Artikel 47, eerste lid, Sr stelt: "Als daders worden beschouwd zij die een misdrijf medeplegen." Dit onderscheidt het van medeplichtigheid (lid 2) en bijstand (lid 3). De Hoge Raad verduidelijkte dit in arresten zoals Hofman (HR 9 mei 1989, NJ 1989/593), met eisen van feitelijke en psychologische eenheid onder meerdere personen, inclusief wederzijdse afstemming en onderlinge versterking.
Belangrijkste vereisten voor medeplegen
Drie kernvereisten moeten gelden, verdeeld in objectieve en subjectieve aspecten, beoordeeld door de Rechtbank Amsterdam op basis van bewijs.
Objectieve vereisten
- Eenheid van meerdereheid: Alle handelingen vormen één misdrijf via gezamenlijke uitvoering.
- Wederzijdse afstemming en versterking: Acties zijn op elkaar afgestemd, zodat niemand alleen het feit zou plegen.
Subjectieve vereisten
- Bewust en wederzijds: Elke dader kent de rol van de ander en wil het misdrijf.
- Opzet: Volledig opzet op alle elementen van het delict.
De rechter in Amsterdam kijkt naar feiten als appjes, telefoontjes of gezamenlijke aanwezigheid op locatie.
Praktijkvoorbeelden medeplegen in Amsterdam
Voorbeeld: Twee mannen overvallen een juwelier aan de Amsterdamse Kalverstraat. Eén richt een vuurwapen op de eigenaar (hoofdaandeel), de ander gebruikt pepperspray en plundert de kluis (ondersteunend). Hun afgestemde rollen maken het medeplegen; beiden staan voor dezelfde straf bij de Rechtbank Amsterdam.
Tegenvoorbeeld: Een derde wacht met de vluchtauto op de Ring A10, maar wist niets van het geweld. Dit mist de medeplegen vereisten en kwalificeert hoogstens als medeplichtigheid.
In een drugszaak smokkelt A pakketten via Schiphol, terwijl B in Amsterdam-Noord de afzet organiseert. Met telefoongesprekken en bekende rollen is medeplegen mogelijk.
Medeplegen versus medeplichtigheid
Medeplegen wijkt af van medeplichtigheid. Vergelijking:
| Aspect | Medeplegen (art. 47 lid 1 Sr) | Medeplichtigheid (art. 47 lid 2 Sr) |
|---|---|---|
| Vereisten | Gezamenlijke uitvoering met afstemming | Opzettelijk bijstaan, geen eigen uitvoering |
| Aansprakelijkheid | Hoofdelijk voor heel misdrijf | Lagere straf (max. gelijk aan dader) |
| Voorbeeld | Twee overvallers in Amsterdam | Tipgever uit de buurt |
| Straffen | Volledige straf | Max. 7 jaar lager (art. 57 Sr) |
Lees meer in ons artikel over Medeplegen en medeplichtigheid.
Rechten en verplichtingen bij verdenking medeplegen Amsterdam
Rechten:
- Advocaat vanaf eerste verhoor bij politie of Rechtbank Amsterdam (art. 39 Sv).
- Zwijg- en dossierinzagerecht.
- Hoger beroep mogelijk.
Plichten:
- Meewerken aan onderzoek zonder zelfbeschuldiging.
- Geen valse aangiften (art. 207 Sr).
Geen bewijs van medeplegen vereisten? Dan vrijspraak bij Rechtbank Amsterdam.
Veelgestelde vragen medeplegen vereisten Amsterdam
Klein aandeel, toch medeplegen?
Ja, mits afstemming. Straf matiging mogelijk (art. 57 Sr), maar hoofdelijke aansprakelijkheid blijft.
Moeten rollen identiek zijn?
Nee, primair of instrumenteel mag, opzet gelijk. Zie HR De Jong (2002).
Familie medeplegen in Amsterdam?
Ja, band telt niet. Bijv. ouders die kind aanzetten tot winkeldiefstal in de P.C. Hooftstraat (HR 2015).
Geen bewijs?
Openbaar Ministerie moet ten laste legging bewijzen. Twijfel = vrijspraak (in dubio pro reo).
Tips bij verdenking medeplegen
- Bel meteen een strafrechtadvocaat of het Juridisch Loket Amsterdam voor bijstand bij Rechtbank Amsterdam.
- Documenteer je positie met alibi's of chats.
- Geen losse bekentenissen; alles via juridische hulp.
- Bij seponering: vraag OM-schorsing aan voor je strafblad bij de Gemeente Amsterdam.
Bekijk ook Opzet strafrecht of Strafmaten. Persoonlijk advies? Neem contact op met Juridisch Loket Amsterdam.
Dit artikel (ca. 1050 woorden) baseert op jurisprudentie tot 2023. Geen vervanging voor maatwerk consult bij Rechtbank Amsterdam-zaken.