Phishing en online fraude

Bij phishing en online fraude kunnen consumenten slachtoffer worden. Je bank vergoedt schade vaak, maar niet altijd. Voorkomen is beter dan genezen.

Wat is phishing?

Phishing is oplichting waarbij criminelen je gegevens stelen via:

• Nep-e-mails (bank, belastingdienst)
• Neptelefoontjes
• Nep-websites
• Nep-sms (smishing)

Herkennen

Let op deze signalen:

• Onverwacht bericht met urgentie
• Vraag om in te loggen of gegevens te bevestigen
• Verdachte afzender of link
• Taalfouten of vreemde opmaak

Slachtoffer geworden?

1. Neem direct contact op met je bank
2. Wijzig wachtwoorden
3. Doe aangifte bij de politie
4. Meld bij Fraudehelpdesk.nl

Vergoeding door bank

De bank vergoedt schade door fraude, tenzij je:

• Grove nalatigheid hebt begaan
• Je PIN of codes aan anderen hebt gegeven
• Herhaaldelijk bent gewaarschuwd maar niet reageerde

Nep-webshops

Bij aankoop bij een nepwebshop:

• Creditcard: chargeback aanvragen
• iDEAL: lastiger, probeer via bank
• Aangifte doen

Veelgestelde vragen

Wat is mijn retourrecht?

Bij online aankopen heb je 14 dagen retourrecht zonder opgaaf van reden, tenzij de wettelijke uitzonderingen gelden.

Hoe lang geldt de wettelijke garantie?

Goederen moeten minimaal 2 jaar meewerken. Defecten die binnen 6 maanden ontstaan worden verondersteld al aanwezig te zijn.

Kan ik rente eisen over schulden?

Ja, je kunt wettelijke rente eisen (momenteel ongeveer 8% per jaar) over het openstaande bedrag.

Wat kan ik doen tegen oneerlijke handelspraktijken?

Je kunt klacht indienen bij de consumentenbond, de overheid of naar de rechter gaan.

Wat is een kredietovereenkomst?

Een kredietovereenkomst regelt hoe je geld leent, wat de rente is, en hoe je dit terugbetaalt.

## Veelgestelde vragen **Wat moet ik doen als ik denk dat ik een phishing-e-mail heb ontvangen?** Open de e-mail niet verder en klik niet op links of bijlagen. Controleer de afzender: is het echt van je bank of een officiële instantie? Banken vragen nooit om je inloggegevens via e-mail. Meld de e-mail bij je bank en bij de Fraudehelpdesk. Verwijder de e-mail daarna. Als je al gegevens hebt ingevoerd, neem dan direct contact op met je bank om je rekening te blokkeren en wijzig je wachtwoorden. **Krijg ik altijd mijn geld terug als ik slachtoffer ben van phishing?** Niet altijd. Je bank vergoedt de schade meestal, maar alleen als je geen grove nalatigheid hebt begaan. Bijvoorbeeld: als je je PIN of inlogcodes hebt gedeeld, of als je herhaaldelijk bent gewaarschuwd maar niets hebt gedaan, kan de bank weigeren. Doe altijd direct aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk om je kans op vergoeding te vergroten. **Hoe herken ik een nepwebshop?** Let op deze signalen: te mooie aanbiedingen, geen of onduidelijke contactgegevens, geen keurmerken (zoals Thuiswinkel Waarborg), en alleen betaalopties zoals iDEAL of bankoverschrijving. Controleer de domeinnaam (bijv. ‘amaz0n.nl’ in plaats van ‘amazon.nl’) en zoek recensies op Trustpilot of Google. Twijfel je? Betaal dan niet en zoek het product elders. **Wat kan ik doen als ik al heb betaald bij een nepwebshop?** Probeer direct je geld terug te krijgen. Bij creditcardbetaling kun je een chargeback aanvragen via je bank. Bij iDEAL is dit lastiger, maar vraag je bank om hulp. Doe altijd aangifte bij de politie en meld de webshop bij de Fraudehelpdesk. Bewaar alle bewijzen, zoals de bestelbevestiging en betaalbewijs. **Hoe kan ik phishing en online fraude voorkomen?** Wees altijd alert op onverwachte berichten, vooral als ze urgentie uitstralen. Klik nooit zomaar op links; typ zelf het webadres van je bank in. Gebruik sterke, unieke wachtwoorden en schakel tweestapsverificatie in. Installeer antivirussoftware en houd je apparaten up-to-date. Vertrouw op je gevoel: als iets te mooi lijkt om waar te zijn, is het dat meestal ook. **Wat is het verschil tussen phishing en smishing?** Phishing gebeurt meestal via e-mail of nepwebsites, terwijl smishing (SMS-phishing) via sms-berichten plaatsvindt. Bij smishing ontvang je een sms met een link of verzoek om te bellen, vaak zogenaamd van je bank of een bezorgdienst. Beide methodes proberen je gegevens te stelen. Wees altijd sceptisch bij onverwachte sms’jes, vooral als ze je vragen om actie te ondernemen. **Moet ik aangifte doen als ik slachtoffer ben van phishing?** Ja, het is belangrijk om aangifte te doen bij de politie. Dit helpt niet alleen bij het traceren van de criminelen, maar is ook vaak nodig voor je bank om de schade te vergoeden. Daarnaast kun je de fraude melden bij de Fraudehelpdesk, die je kan adviseren over vervolgstappen. Bewaar alle bewijzen, zoals e-mails, sms’jes en bankafschriften. ### TL;DR Phishing en online fraude zijn vormen van oplichting waarbij criminelen je gegevens stelen via nepberichten, -websites of -telefoontjes. Wees alert op signalen zoals urgentie, verdachte links en taalfouten. Als je slachtoffer bent, neem direct contact op met je bank, wijzig wachtwoorden en doe aangifte. Je bank vergoedt de schade meestal, tenzij je grove nalatigheid hebt begaan. ### Key Takeaways - Phishing gebeurt via nep-e-mails, -sms’jes (smishing) of -websites. Wees altijd alert op verdachte berichten. - Banken vergoeden schade door fraude, maar alleen als je geen grove nalatigheid hebt begaan (bijv. het delen van je PIN). - Bij een nepwebshop: betaal niet via iDEAL, maar liever met creditcard (voor chargeback) en doe altijd aangifte. - Voorkom fraude door sterke wachtwoorden te gebruiken, tweestapsverificatie in te schakelen en nooit zomaar op links te klikken. - Doe altijd aangifte bij de politie en meld de fraude bij de Fraudehelpdesk voor hulp en advies.